Μυστικά και ψέματα στην οικογένεια

Μυστικά και ψέματα στην οικογένεια

Κάθε οικογένεια έχει τα “μυστικά” της, ή πιο σωστά, σε κάθε οικογένεια συμβαίνουν δυσάρεστα γεγονότα που ίσως να θέλει να κρύψει τόσο από τον εξώ κόσμο όσο και από τα νεαρότερα μέλη της. Τα γεγονότα αυτά μπορεί να αφορούν σε θέματα υγείας (π.χ. κάποια βαρειά ασθένεια), σε εξωσυζυγικές σχέσεις των γονιών ή άλλων μελών της, σε περιπτώσεις εκδήλωσης αντικοινωνικής ή παραβατικής συμπεριφοράς κάποιου μέλους, σε γενικότερα προβλήματα ψυχικής υγείας ή πολύ απλά στις καθημερινές σχέσεις των μελών της οικογένειας. Ένα δυσάρεστο γεγονός βέβαια μπορεί για τον ενήλικο πληθυσμό μιας οικογένειας να μη συνιστά κατ’ ανάγκη μυστικό. Μερικές φορές, όμως, οι γονείς δυσκολεύονται να κάνουν τα παιδιά κοινωνούς αυτών των γεγονότων, θεωρώντας ότι αυτά δε θα το καταλάβουν, δε θα το αντέξουν και μάλλον θα στενοχωρηθούν πολύ!

Οι προθέσεις φαίνεται να είναι αγνές, αλλά συχνά τα αποτέλεσματα αυτών μπορεί να είναι και αρκετά σοβαρά επηρεάζοντας την ψυχική υγεία και την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Έτσι, οι γονείς προσπαθούν να “προστατεύσουν” τα παιδιά τους π.χ. από τον θάνατο του σκύλου τους, από το επερχόμενο διαζύγιό τους, από την αρρώστια ή το πρόβλημα αλκοολισμού της μαμάς ή του μπαμπά, από τον θάνατο του αγαπημένου παππού, από την πραγματική ταυτότητα των γονιών (σε περίπτωση υιοθεσίας), κ.ο.κ.

Στις περιπτώσεις αυτές είτε αναβάλουν επ’ αόριστο την ανακοίνωση του δυσάρεστου γεγονότος είτε το ανακοινώνουν με αρκετή καθυστέρηση, κρίνοντας ότι νωρίτερα δεν ήταν έτοιμο το παιδί να διαχεριστεί τη συγεκριμένη πληροφορία. Στην πραγματικότητα οι γονείς είναι αυτοί που δεν είναι έτοιμοι να αντικρίσουν το παιδί τους και δυσκολεύονται να του ανακοινώσουν την αλήθεια. Η φύση έχει φροντίσει ώστε τα παιδιά να αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα στο βαθμό εκείνο που μπορούν και να τη διαχεριστούν. Έτσι, ένα παιδί ηλικίας 3 ετών αντιλαμβάνεται το διαζύγιο των γονιών διαφορετικά από ένα παιδί 8 ή 14 ετών. Σε όλες τις περιπτώσεις χρειάζεται να ενημερώσουμε το παιδί και να του πούμε την αλήθεια, ότι δηλαδή χωρίζουμε και πλέον δε θα ζούμε όλοι μαζί στο ίδιο σπίτι. Από κει και πέρα, το ίδιο το παιδί θα μας καθοδηγήσει με τις ερωτήσεις του για όσα είναι έτοιμο να ακούσει από μας και για όσα ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ να μάθει. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να μοιραστούμε τα πάντα μαζί του, αλλά είναι σημαντικό να είμαστε ειλικρινείς σε αυτά που μας ρωτάει, ακόμα κι αν αυτό μας δυσκολεύει.

Σε αντίθετη περίπτωση, αν προσπαθήσουμε να αποκρύψουμε έστω και προσωρινά σημαντικές πληροφορίες που αφορούν στην οικογενειακή μας ζωή, πολύ πιθανό να δημιουργήσουμε στο παιδί μεγαλύτερη αγωνία ή ανασφάλεια. Η αλλαγή που έχει επέλθει σε μας και στη γενικότερη οικογενειακή ατμόσφαιρα εξαιτίας του δυσάρεστου γεγονότος γίνεται αμέσως αντιληπτή από το παιδί, το οποίο συχνά κάνει διάφορες άσχημες σκέψεις και καταστροφικά σενάρια με το μυαλό του, προκειμένου να εξηγήσει την αλλαγή αυτή.

Όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, η ανακοίνωση της αλήθειας μπορεί να είναι ανακουφιστική για το παιδί, καθώς το φάντασμα που πλανόνταν πάνω από το κεφάλι του αποκτά συγκεκριμένη υπόσταση πλέον. Ο φόβος για κάτι απροσδιόριστο μπορεί να παραλύσει το παιδί, ενώ η υποστήριξη από τους γονείς του στον πόνο που νιώθει για κάποιο πραγματικό γεγονός μπορεί να το βοηθήσει να το ξεπεράσει και να συνεχίσει ομαλά τη ζωή του.

Μαρία Ιωαννίδου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt

Related posts

Leave a Reply